Kulan madaxeedka urur goboleedka IGAD ayaa waxa uu si rasmi ah uga furmay magaalada Nairobi, iyadoo kulankaasina ay kasoo qeyb galeen inta badan madaxda 7 dal ee xubnaha ka ah urur goboleedka.

Munaasabad ballaaran oo lagu maamuusayay furitaanka shir madaxeedkaas ayaa waxaa khudbad furitaan ah ka jeediyay madaxweynaha iminka kasii degaya talada ururka ee dalka Uganada Yaweri Moseveni.

Moseveni oo muddo 2 sanadood ah madax ka ahaa urur goboleedka IGAD ayaa waxa uu kaga hadlay guulaha ururka uu ku talaabsaday mudadaas labada sanadood ah iyo caqabadaha soo food saaray oo ay kamid tahay dagaalada ka jira wadamada xubnaha ka ah ururka, waxa uuna tilmaamay wada shaqeyn la’aan ka timid dhanka dowladaha xubnaha ka ah ururka in ay keentay dib u dhac ku yimid howlaha ururka laga doonayay in uu wax ka qabto.

Mar uu ka hadlayay arrimaha Soomaaliya waxa uu yirr " Ugandka iyo dalal kale oo fara ku tiris ah aya diyaar u ah ciidamo in ay u diraan dalka Soomaaliya si ay uga saacidaan dowladda Soomaaliya dhismaha ciidankeeda xooga, arrinta Soomaaliya sida na soo gaartay dadka Soomaalida ma doonayaa ciidamo ajnabi ah".

Madaxweynaha dalka Kenya Muwai Kipaki oo marti loo ahaa, isla markaana la wareegaya talada urur goboleedka IGAD ayaa waxa uu isagana khudbadiisa kusoo qaatay arrimaha Soomaaliya.

"urur Goboleedka IGAD waxaa magac u ah heshiisyada ay gaareen Soomaaliya iyo Suudaan oo sameystay dowlado ay u dhan yihiin, aad baan ugu faraxsanahay dowlada kumeel gaar ah oo Soomaaiya ay yeelato, waxaana hambalyo u diriyaa anigoo wakiil ka ah urur goboleedka IGAD baarlamanka dowladda kmg ah ee Soomaaliya oo markii ugu horreysay muddo 15 sanadood ah fadhi ku yeeshay gudaha wadanka Soomaaliya bishii February ee tagtay" ayuu yiri Kipaki oo intaa raaciyay "waxaan ka codsanaya shacabka Soomaaliyeed in had iyo jeer ay taageeraan geedi socodka nabada, isla markaana ay sii wadaan wadahadalada qaranka si loo gaaro nabad buuxda.".

Muwai Kipaki ayaa ugu baaqay wadamada xubnaha ka ah urur goboleedka IGAD iyo beesha caalamka in ay ka gacan siiyaan dowladda Soomaaliya la tacaalida burcad badeeda oo khatar weyn ku haysa gobolka.

Xafladii furitaanka waxaa sidoo kale ka hadlay madaxweynaha dalka Soomaaliya C/llaahi Yuusuf Axmed oo ka codsaday IGAD in ay meel mariyeen ballimihii ay u qabteen dowladdiisa, isagoo khudbadii maanta uu ka jeediyay furitaankii kalfadhigaas uu diirada ku saaray sida dowladdiisa iminka ay ugu baahan tahay taageerada beesha caaalamka si ay uga gudubto caqabadaha horyaalla.

Kulankan oo socon doona muddo laba cisho ah ayaa waxaa looga hadli doonaa arrimaha Soomaaliya, Suudaan, muran xuduudeedka u dhaxeeya Ethiopia iyo Erateria, abaaraha ka jira gobolka iyo arrimo kale oo xasaasi.

Kulankan oo ay kasoo qeyb galeen madaxda urur goboleedka IGAD marka laga reebo madaxweynaha dalka Erateria oo soo dirsaday wasiirkiisa beeraha ayaa waxaa sidoo kale ka qeyb galaya wakiilo kasocda midowga Yurub, QM, Midowga Afrika, wakiilo ka socda beesha caalamka iyo deeq bixiyayaasha iyo marti sharaf kale oo laga casuumay kulankaas.

Si kastaba ha ahaatee madaxda urur goboleedka IGAD ayaa waxaa looga fadhiyaa in ay kasoo saaraan kulankooda go’aano wax u taraya shacabka ku dhaqan gobolka oo ay soo food saareen dhibaatooyin farabadan.

Maxamed Cadde.
RSTV NEWSROOM
MOGADISHU