Hay'adda xalinta khilaafaadka caalamiga ee ICG ayaa war saxaafadeed ay maanta soo saartay ku sheegtay in dadaalada la doonayo in looga hortago halista kooxaha mayalka adag ee Somaliya in ay fashilmayaan hadii beesha caalamka aaney qaadan ahmiyadda ugu weyn ee soo celinta nabad iyo dowlad xalaal ah iyo adeegyada aas aasiga ah.

War bixintaan ugu dambeysa oo ka soo baxday kooxda xalinta khilaafaadka caalamiga ee ciwaankeedu yahay kooxaha islaamiga ah ee Somaliya Jooga ayaa waxa ay ka hadleysaa halista argagixisada ee xadidan ee ka imaankarta gudaha iyo daafaha Somalia.

Waxaana war bixinta ay ku doodeysaa in hanaanka ugu wanaagsan ee looga hortagi karo kooxaha mujaahidiinta ee Somaliya jooga ay tahay in la caawiyo inta badan dadka Soomaalida oo iyagu doonaya dowlad wax ku ool ah, salbalaaran oo dimuquraadi ah, balse uu ka dhex muuqdo awooda diinta islaamka.

Istaaraatiijiyada looga hortagayo argagixisada waa in ay noqotaa mid ku saleysan muuqaalka iyo dadka Soomaalida ayna noqotaa mid sidoo kale laga dhex arkayo waxyaabaha Soomaalida ay walaaca ka muuijinayaan hadii la doonayo in ay guuleystaan ayay tiri war bixinta, waxaa sidoo kale ay sheegtay in kooxaha mayalka adag ay ku guuldareysteen in wadanka Somaliya ay gacanta ku dhigaan sabtoo ah iska caabin ka imaaneysa dadka Soomaalida balse aanan aheyn dadaalada ka hortagista argagixisada ee shisheeyaha ayay hay'adda International Crisis Group ku leedahay war bixinteeda.

Hadii beesha caalamka ay diyaar u yihiin in ay ka hortagaan loolanka adag ee lagu gargaarayo dadka Soomaalida oo ah in ay dhisaan dowlad loo wada dhan yahay oo midnimo qaran ah, waxaa suurto gal ah in guulo laga keeno dagaalada ka dhanka ah argagixisada geeska Afrika, iyadoo sidoo kale la weyn karo dadaalka weyn ayuu yiri Mait Braden oo isagu ah ninka u qaabilsan mahsaariicda geeska Afrika hay'ada ICG.

Tan iyo markii ay bur burtey dowladdii dhexe ee Somalia sanadii 1991 kii waxaa jirey sare u kac ku yimid dhaq dhaqaaqyada isbadal doonka islaamiga oo intooda badan aan aheyn kuwo rabshado badan, balse ka soo horjeeda fikirka fog ee xagga Ra'yiga.

Kooxaha ka mas'uulka ah dilka dadka Soomaalida iyo kuwa shisheeyaha ee lagu tuhunsan yahay weerarada argagixisada waa koox yar tiro ahaan mana heystaan taageerada dadka ayay tiri hay'adda ICG.

Beesha Caalamka sidaasi darteed waa in ay cadeysaa in dadaaladooda ka hortagida argagixisada in ay noqoto mid ku saleysan kooxo yar oo dambiileyaal ah oo intooda badan shisheeye ah balse aysan aheyn Soomaali.

Beesha Caalamka waa in ay gacan ka geysataa in ay diido oo aan la aqbalin dadaalada la doonayo in lagu taageero mid ka mid ah garabyada dowladda FS ee kala jaban, iyadoo tan iyo markii la dhisay dowladda garabkaan farta lagu goday uu u muuqdo mid ay ka go'an tahay in uu soo celiyo qaladaadkii horey looga soo gudbay ayay tiri hay'adda ICG.

Faragalinta kooxeysiga waxa uu noqon doonaa mid guuldareysta oo mideeya kooxahani jihaadiyiinta iyo kuwa qunyar socodka ahi iyo kooxaha siyaasadda isaga soo horjeeda qadiyad guud, waxa ayna taasi noqon doontaa mid sii xoojisa halista kooxaha islaamiga ah,iyadoo halkaasi lagaga gudbi lahaa ayay tiri war bixinta.

Agaasimaha barnaamijka qaaradda Africa ee kooxdan maanta war bixinta ka soo saartay arimaha Somalia ee la yiraahdo ICG waa Mr.Suliman Baaldo ayaa waxa uu sheegay cabsida wadamada reer galbeedka ee ah in sare kaca maxkamadaha islaamiga hay'adaha sidiqooyinka bixiya iyo ganacsiga oo ah in ay yihiin qorshe la doonayo in Somaliya laga dhigo wadan Islaami ah in ay yihiin cabsi been ah oo aan waxba ka jirin.

Waxa uu yiri agaasimaha hay'adani barnaamijka Afrika ninka u qaabilsan Suleyman Baldo xaqiiqda dhabta ah ayaa waxa ay tahay ragga u ololeeya xagga islaamka ee Somalia in ay yihiin kuwo kala firirsan oo ku kala qeybsan dhinaca fikirka iyo aragtida, waxaa kaliya ay noqon doonaan kuwo iskaashi siiya oo wada shaqeeya hadii beesha caalamka ay ku guuldareystaan in wax laga qabto baahida dhabta ah ee Dadka Soomaalida oo ah in ay helaan nabad buuxda dowlad Salbalaaran oo xalaal ah iyo sidoo kale in dib loo soo celiyo adeegyada aasaasiga ahaa ee xagga nolosha.

Muxyadiin cali jimcaalle jakuula